Een boek lezen met de hele klas: zo kies je een geschikt samenleesboek

Wat zijn de voordelen van een samenleesboek in het voortgezet onderwijs?

Met de hele klas tegelijk hetzelfde boek lezen heeft verschillende voordelen:

• Een boek dat past bij de leerlingen
• Samen moeilijke passages te bespreken
• Goed voor het groepsgevoel
• Ruimte voor discussie en opdrachten

Bovendien kun je passages voorlezen. Ook bij jongeren op het voortgezet onderwijs, leidt voorleeservaring tot betere resultaten: zij scoren hoger op onder andere begrijpend lezen en woordenschat (Mol, 2022).

Voorlezen is niet kinderachtig! Denk aan podcasts en luisterboeken: legio volwassenen houden ervan om naar een verhaal te luisteren. Een jongerenboek van 100 bladzijdes voorlezen kost ongeveer 2,5 uur.

Hoe kies je een boek om met de klas te lezen?

Het is belangrijk dat het boek aansluit bij het niveau van de klas. In de campagne ‘Heel de klas leest’ van het CPNB kun je voor middelbare scholieren kiezen tussen een boek voor vmbo 1/2 en havo 1/2 en een boek voor de bovenbouw.

Overweeg daarnaast een boek met:

• Een spannend verhaal, vanwege de aantrekkingskracht hiervan op jongeren
• Een jongen én een meisje in de hoofdrol
• Actuele thema’s
• Een geschikte lengte

Een dun boek kan voor leerlingen meer behapbaar voelen. Er zijn verschillende reeksen met young adult boeken van ongeveer 100 bladzijdes, zoals de Kluitman novelles en de Best of YA XS reeks. Een voorbeeld is het boek Aansteker.

Hoe gebruik je het boek in je lessen?

Je kunt kiezen voor gezamenlijk lezen in de les, lezen als huiswerk of een combinatie. Een boek van ongeveer 100 pagina’s is praktischer als je de voorkeur hebt voor lezen in de klas en voorlezen.

Vervolgens kun je na fragmenten vragen bespreken in de klas. In lesmateriaal van de campagne ‘Heel de klas leest’ staan voor verschillende momenten vragen geformuleerd.

Bij het boek Aansteker is een compleet lespakket voor klassikaal lezen ontwikkeld, met lesbrieven voor vier momenten tijdens het lezen. De opdrachten sluiten aan bij Nederlands en burgerschap en behandelen onder andere leesbegrip, personages, verhaalopbouw en thema’s. Daarnaast bevat het lesmateriaal creatieve schrijfopdrachten, zodat je Aansteker kunt gebruiken als basis voor gevarieerde lessen in het vmbo en de brugklas.

Is samenlezen geschikt voor zwakke lezers?

Met heel de klas hetzelfde boek lezen is erg geschikt voor zwakke lezers:

• Door voor te lezen, of gezamenlijk te lezen, kunnen leerlingen zich beter concentreren.
• Ze kunnen – onder de radar van de rest van de klas – vrienden om uitleg vragen.
• Als docent kun je samenvatten, toelichten en uitleggen.

Heb je NT2 leerlingen in de klas? Behandel dan moeilijke woorden klassikaal. Hier profiteren ook de andere leerlingen van.

Welk boek is geschikt voor vmbo?

Kies voor vmbo-leerlingen voor een kort, spannend en actueel boek. De campagne ‘Heel de klas leest 2026’ biedt het boek Slipjacht van Jowi Schmitz aan voor vmbo1 en 2. Hiervoor wordt ook een lesbrief ontwikkeld. Een ander goed voorbeeld is Aansteker. Bij Aansteker is een gratis lespakket beschikbaar dat qua niveau aansluit bij jaar 1 en 2 van het VMBO en opdrachten biedt rondt creatief schrijven, meningsvorming en verhaalanalyse.

Welk boek is geschikt voor havo / vwo?

Hoe beter de leesvaardigheid van leerlingen, hoe ruimer de keuze van geschikte boeken om klassikaal te lezen. Denk bijvoorbeeld aan de Slash-reeks waarvoor gerenommeerde auteurs een boek schrijven dat is gebaseerd op het verhaal van een echte jongere. De campagne ‘Heel de klas leest 2026’ wordt voor de bovenbouw wordt ‘Het diner’ van Herman Koch aangeboden. Voor de brugklassen heeft het CPNB Slipjacht van Jowi Schmitz geselecteerd. Een alternatief hiervoor is Aansteker. Dit boek is kort en spannend, maar biedt toch ruimte voor verdieping door de karakterontwikkeling en de onderliggende thema’s:

• onzekerheid over de toekomst
• omgaan met de klimaatcrisis
• coming of age

Bij Aansteker is gratis lesmateriaal beschikbaar dat qua niveau aansluit bij jaar 1 van de havo en het vwo.

Is Aansteker geschikt om met de hele klas te lezen?

Aansteker is geschikt als samenleesboek voor vmbo-klassen en voor brugklassen havo/vwo. Het is een spannend verhaal, zonder bloederig te worden. Het beschikbare lesmateriaal is met weinig voorbereiding inzetten. Het is gekoppeld aan de kerndoelen voor Nederlands en burgerschap en gaat verder dan tekstbegrip: leerlingen gaan creatief en interactief aan de slag met verhaalanalyse, creatief schrijven en meningsvorming. Bekijk het hier.